ในหลายพื้นที่ของประเทศไทย เสียงของผู้หญิงโดยเฉพาะผู้หญิงในชนบท พื้นที่ชายแดน และกลุ่มชาติพันธุ์มักไม่มีที่ยืนในห้องตัดสินใจของรัฐ ทั้งที่ในชีวิตจริง พวกเธอคือผู้ที่สัมผัสผลกระทบจากนโยบายก่อนใครและหนักที่สุด
แต่เรื่องราวนี้กำลังเปลี่ยนไป
ภายใต้โครงการ B.O.L.D.-Policy (Building Organisations & Local actors Dialogue (for)-Policy) ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากสหภาพยุโรป (European Union: EU) และมูลนิธิไดอาโกเนีย มีเป้าหมายในการเชื่อมสะพานระหว่างภาคประชาสังคมกับกลไกนโยบายของรัฐ แกนนำสตรีจากภาคใต้ ภาคอีสาน และภาคเหนือ กำลังพิสูจน์ว่า “เสียงเล็ก ๆ” จากชุมชนไม่เพียงได้รับการรับฟัง หากแต่กำลังมีบทบาทในการขับเคลื่อนและขยับโครงสร้างที่เคยจำกัดการมีส่วนร่วมให้เปิดกว้างขึ้นอย่างเป็นรูปธรรมเมื่อความรู้กลายเป็นพลัง
จุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลงไม่ได้อยู่ที่เวทีขนาดใหญ่หรือเอกสารนโยบาย หากแต่อยู่ในห้องเรียนเล็ก ๆ ภายในชุมชน
เมื่อแกนนำสตรีจากทั้งสามภูมิภาคได้เข้าร่วมกระบวนการเรียนรู้ด้านสิทธิทางเศรษฐกิจและสังคม การเรียนรู้ได้เปิดมุมมองใหม่ ให้พวกเธอเห็นว่า ความยากจน การเข้าไม่ถึงบริการขั้นพื้นฐาน หรือความไม่มั่นคงในชีวิต ไม่ใช่ “ความล้มเหลวส่วนบุคคล” หากแต่เป็นผลจากโครงสร้างนโยบายที่ออกแบบมาโดยปราศจากเสียงของผู้หญิงในชุมชน
เมื่อความเข้าใจเปลี่ยนไป ความกลัวในการพูดคุยกับเจ้าหน้าที่รัฐก็ค่อย ๆ คลี่คลาย ความรู้ไม่ใช่เพียงข้อมูลอีกต่อไป หากแต่แปรเปลี่ยนเป็นความกล้า เป็นความมั่นใจ และเป็นพลังในการยืนหยัดสื่อสารข้อเรียกร้องจากชีวิตจริงของพวกเธอเอง
จากผู้รอรับ สู่ผู้ร่วมตัดสินใจ
เมื่อผู้หญิงรวมตัวกันข้ามพื้นที่ พลังของพวกเธอยิ่งชัดเจนขึ้น แม้แต่ละชุมชนจะเผชิญปัญหาที่แตกต่างกัน แต่เครือข่ายสตรีค้นพบว่า รากของความเหลื่อมล้ำที่พวกเธอแบกรับนั้นเชื่อมโยงถึงกันอย่างลึกซึ้ง
ในอำเภอเชียงของ เครือข่ายสตรีก้าวเข้าไปมีบทบาทในคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ ทำหน้าที่เป็นสะพานเชื่อมเสียงจากหมู่บ้านเข้าสู่กระบวนการตัดสินใจของรัฐ ผู้หญิงที่เคยนั่งรอรับนโยบาย กลายเป็นภาคีที่หน่วยงานรัฐเริ่มหันมารับฟังอย่างจริงจัง
การเปลี่ยนผ่านนี้ไม่ได้เกิดขึ้นในชั่วข้ามคืน หากแต่เป็นผลของความสม่ำเสมอ ความอดทน และการทำงานอย่างมีหลักการของเครือข่ายสตรีเอง
เวทีที่เสียงชุมชนเดินทางไกลขึ้น
เมื่อประสบการณ์จากพื้นที่ถูกร้อยเรียงเข้าด้วยกัน เสียงเหล่านั้นก็ไม่หยุดอยู่เพียงระดับท้องถิ่นอีกต่อไป
เวทีแลกเปลี่ยนระดับชาติที่รวมผู้แทนเครือข่ายสตรี กลุ่มชาติพันธุ์ และหน่วยงานรัฐกว่า 140 คน กลายเป็นพื้นที่ที่รัฐและประชาชนได้นั่งฟังกันอย่างจริงจัง ไม่ใช่ในฐานะผู้สั่งการและผู้รับคำสั่ง แต่ในฐานะผู้ร่วมคิดและร่วมออกแบบอนาคตร่วมกัน
ยิ่งไปกว่านั้น การเชื่อมโยงประสบการณ์ของเครือข่ายสตรีไทยเข้ากับกรอบสากลด้าน “สตรี สันติภาพ และความมั่นคง” ยังเป็นการยืนยันว่า เสียงจากชุมชนเล็ก ๆ มีคุณค่าเพียงพอที่จะถูกยินดีรับฟังในระดับโลก
เส้นทางที่ยังไม่ราบเรียบ
แม้ความเปลี่ยนแปลงจะเริ่มต้นแล้ว แต่เส้นทางนี้ยังเต็มไปด้วยความท้าทาย ระบบราชการที่ซับซ้อน ภาษาทางการที่กีดกันคนนอก การเปลี่ยนแปลงบุคลากรในพื้นที่ และทัศนคติที่ยังไม่เปิดรับบทบาทผู้นำของผู้หญิง ล้วนเป็นอุปสรรคที่เครือข่ายต้องเผชิญในชีวิตประจำวัน
เหนือสิ่งอื่นใด ผู้หญิงเหล่านี้ยังต้องแบกรับภาระการดูแลครอบครัวควบคู่ไปกับการทำงานเพื่อสังคม การเปลี่ยนแปลงเชิงนโยบายจึงไม่อาจเกิดขึ้นได้ด้วยพลังของปัจเจก หากต้องอาศัยทั้งความเข้มแข็งของเครือข่าย และโครงสร้างที่เอื้อให้ผู้หญิงมีพื้นที่ยืนอย่างแท้จริง
จากฐานชุมชน สู่พลังการขับเคลื่อนนโยบายที่ยั่งยืน
ประสบการณ์ของเครือข่ายสตรีจากทั้ง 3 ภูมิภาคสะท้อนอย่างชัดเจนว่า การขับเคลื่อนนโยบายที่มีความหมายและยั่งยืนสามารถเริ่มต้นจากฐานชุมชน ผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมที่เปิดพื้นที่ให้ภาคประชาชนและภาครัฐได้เรียนรู้ แลกเปลี่ยน และเดินหน้าไปด้วยกัน
เมื่อผู้หญิงมีความรู้ มีเครือข่าย และมีพื้นที่ในการแสดงบทบาท เสียงจากชุมชนย่อมกลายเป็นพลังที่สามารถขยับกลไกที่เคยห่างไกลผู้คนให้เข้าถึงได้มากขึ้น ก้าวต่อไปจึงไม่ใช่เพียงการรักษาพื้นที่การมีส่วนร่วมที่มีอยู่ หากแต่คือการเสริมพลังให้เครือข่ายสตรีเติบโตอย่างมั่นคงและยั่งยืน พร้อมทั้งทำให้กระบวนการตัดสินใจของรัฐในทุกระดับมีที่ยืนสำหรับเสียงของผู้หญิงอย่างแท้จริง
เพราะสังคมที่ไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง เริ่มต้นจากการรับฟังเสียงที่เคยถูกมองว่าเบาที่สุดและในวันนี้ เสียงเหล่านั้นกำลังรวมพลังกันกำหนดทิศทางของอนาคต
“เสียงของผู้หญิงในชุมชนไม่ใช่เพียงจุดเริ่มต้น หากแต่คือพลังสำคัญของการเปลี่ยนแปลงเชิงนโยบายที่ยั่งยืน”
คำสงวนสิทธิ์: บทความบนเว็บไซต์นี้ผลิตขึ้นโดยได้รับการสนับสนุนจากสหภาพยุโรป โดยมูลนิธิศูนย์เพื่อน้องหญิงมีหน้าที่รับผิดชอบเนื้อหาทั้งหมดแต่เพียงผู้เดียว โดยเนื้อหาดังกล่าวไม่จำเป็นต้องสะท้อนมุมมองของสหภาพยุโรป
________________________________________________________
คลิกที่ลิงค์ด้านล่างนี้เพื่อเรียนรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับโครงการ B.O.L.D. – Policy project.
‘Want to stay up-to-date? Follow us on Facebook, Instagram and Twitter
Interested in volunteering with CFG? Let us know
Not able to come to join us in Thailand yet? Consider donating
Not able to donate today? Look for opportunities in your community to work against gender-based violence and human trafficking, as these are universal issues